Sessions submitted by members and members of the Committee for Migration Research of the Polish Academy of Sciences
Sessions in Polish
prof. dr hab. Joanna Wojdon, Uniwersytet Wrocławski
Celem sesji jest refleksja nad historią publiczną diaspor (diasporic public history): sposobem konstruowania i przedstawiania historii migrantów i członków diaspor – zarówno przez nich samych, jak również przez społeczności pochodzenia i osiedlenia. Kto tworzy takie narracje, jakie treści są w nich reprezentowane, kto jest zakładanym i rzeczywistym odbiorcą, jakie formy przyjmują opowieści o przeszłości, jakimi narzędziami/środkami się posługują? Jakie mają punkty odniesienia? Jakie czynniki wpływają na zmiany zachodzące w tych przekazach? Jaką role odgrywają wydarzenia bieżące oraz polityka historyczna państw przyjmujących i wysyłających migrantów? Powyższe zagadnienia nie wyczerpują katalogu pytań, które można zadać podczas dyskusji o kształtowaniu i funkcjonowaniu pamięci o przeszłości oraz treściach i formach historii publicznej diaspor.
dr hab. Kamil Łuczaj, prof. UŁ
Session co-organizer: mgr Katarzyna Krakowska (UŁ)
Sesja jest poświęcona analizie migracji w Europie Środkowo-Wschodniej w kontekście przełomowych wydarzeń politycznych i społecznych w drugiej połowie XX oraz w XXI wieku, które bezpośrednio wywoływały lub intensyfikowały procesy migracyjne w regionie. Celem sesji jest refleksja nad migracjami jako społeczną konsekwencją kryzysów, konfliktów i transformacji politycznych oraz nad ich długofalowym wpływem na region oraz państwa przyjmujące. W ramach sesji podejmowane mogą być wątki migracji związanych z realiami zimnej wojny, takimi jak zamknięcie granic, represje polityczne (w tym wokół Marca 68), kryzysy systemowe i fale emigracji opozycyjnej, a także funkcjonowanie diaspor w warunkach trwałego podziału Europy. Inną przestrzenią do dyskusji będą również migracje wywołane przełomem 1989 roku, rozpadem porządku bloku wschodniego, transformacją ustrojową oraz otwarciem rynków pracy i granic po rozszerzeniu Unii Europejskiej. Sesja obejmuje także analizy współczesnych migracji przymusowych będących konsekwencją konfliktów zbrojnych i destabilizacji politycznej, w tym migracji z Ukrainy po 2014 roku oraz po pełnoskalowej agresji Rosji w 2022 roku. Referaty mogą łączyć perspektywę historyczną i porównawczą z badaniami empirycznymi, ukazując, w jaki sposób polityczne wydarzenia o charakterze przełomowym przekładają się na biografie migrantów, strategie migracyjne, dynamikę diaspor oraz relacje ze społeczeństwami przyjmującymi.
dra hab. prof. UAM Izabella Main, CeBaM UAM
Session co-organizer: dra hab. prof. UG Katarzyna Mirgos, Uniwersytet Gdański
Polaryzacja dyskursów dotyczących migracji w sposób znaczący wpływa również na pozycję osoby badającej zjawiska migracyjne, stawiając przed nią nowe wyzwania etyczne, metodologiczne, emocjonalne. Jednocześnie w obliczu różnorodności metod i perspektyw, a także krytycznego i autorefleksyjnego spojrzenia na proces badawczy oraz jego cele, ważnym pytaniem staje się nie tylko to, co i jak badać, ale i jakim celom i komu służyć mają nasze badania. Wreszcie – jaką pozycję w spolaryzowanym społeczeństwie powinni przyjąć badacze/badaczki migracji? Proponujemy zatem przestrzeń do refleksji i dyskusji na temat doświadczeń badaczy i badaczek migracji związanych z relacjami w terenie i pozycją osoby badającej, wyzwań etycznych i metodologicznych, do namysłu nad zjawiskami takimi jak relacyjność, troska, władza, współpraca, upolitycznienie, emocje, aktywizm czy zaangażowanie. Zapraszamy do podzielenia się doświadczeniami z własnych badań empirycznych i debaty o tym, jakie są/powinny być ich cele i rezultaty. Przykładowe obszary tematyczne: – postawa badacza/ki wobec spolaryzowanych dyskursów, – relacje i emocje w terenie, – wyzwania metodologiczne i etyczne w badaniach migracyjnych, – upolitycznienie badań migracyjnych, – współpraca i dialog z badanymi, instytucjami, interesariuszami, – badania stosowane i zaangażowane, – cele i rezultaty badań (społeczne oddziaływanie a idea publikuj albo giń)
dr hab. Witold Klaus, prof. INP PAN, Komitet Badań nad Migracjami PAN, Instytut Nauk Prawnych PAN
Session co-organizer: dr Monika Szulecka, Instytut Nauk Prawnych PAN
Prawo migracyjne jest obecnie coraz częściej postrzegane jako instrument wykorzystywany do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. W ten sposób jest prezentowane w debacie publicznej i takie są formułowane wobec niego oczekiwania. Jednak prawo migracyjne to szerokie pojęcie. Prawo dotyczące zasad wjazdu i legalizacji pobytu, będące częścią prawa administracyjnego, jest jedynie jego elementem. Rzeczywiście cechą prawa administracyjnego jest zaprowadzenie porządku, ustalenie pewnych procedur i zasad funkcjonowania. Jednak prawo migracyjne znacznie wykracza poza samą legalizację pobytu i obejmuje także inne obszary, w tym edukacji, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, pracy i praw człowieka. Prawo migracyjne dotyczy też obszaru bezpieczeństwa. Ważne w tym kontekście są jednak pytania, czym jest bezpieczeństwo i kogo ono ma dotyczyć. Często rozumiane jest ono jedynie przez pryzmat obywateli i obywatelek polskich. A co z bezpieczeństwem osób migrujących? W jaki sposób je zabezpieczyć i jak odpowiedzieć na czynniki zagrażające temu bezpieczeństwu? Celem sesji jest dyskusja nad rolą prawa migracyjnego w polskim, europejskim i globalnym kontekście. Chcemy zastanowić się, jak wygląda jego funkcja porządkowa oraz jak się ona ma w relacji do funkcji ochronnej prawa i zabezpieczenia uprawnień osób migrujących. Chcemy też poddać dyskusji to, jak w ten obraz wpisują się zagadnienia bezpieczeństwa. Do udziału w sesji zapraszamy wszystkie osoby, które badają prawo migracyjne i azylowe, w szczególności prawo w działaniu w odniesieniu do Polski, UE czy innych regionów świata. Zależy nam, by wystąpienia w trakcie sesji były przyczynkiem do rzeczowej dyskusji, czy możliwe jest prawo migracyjne stanowiące punkt odniesienia do racjonalnie planowanych i realizowanych działań, odporne na upolitycznienie i instrumentalizację prawa.
dr hab. Brygida Solga prof. ucz. (Politechnika Opolska)
Session co-organizer: dr Marta Pachocka (SGH, OBM UW), dr Karolina Podgórska (UMCS w Lublinie)
Celem sesji jest analiza procesów i praktyk integracji i adaptacji z punktu widzenia różnorodnych aktorów uczestniczących w tych procesach: migrantów, społeczeństwa przyjmującego, a także systemu instytucjonalnego tworzącego warunki integracji i adaptacji w kluczowych wymiarach (instytucjonalno-prawnym, społeczno-kulturowym, ekonomicznym i przestrzennym). Interesują nas doświadczenia zarówno polskie, jak też obserwowane w innych krajach. Szczególną uwagę pragniemy zwrócić na innowacyjne podejścia do procesów i praktyk integracyjnych, zarówno w warstwie teoretycznej, jak i praktycznej, związanej z projektowaniem, wdrażaniem i ewaluacją rozwiązań wychodzących poza klasyczne rozumienie integracji i adaptacji lub przynoszących nieoczywiste skutki.
Zagadnienia szczegółowe:
- integracja i adaptacja różnych grup migrantów (obywatele UE i państw trzecich, migranci dobrowolni i przymusowi),
- cele, wyzwania i rekomendacje działań i polityk w obszarze integracji migrantów i społeczeństwa przyjmującego,
- integracja społeczno-ekonomiczna w przestrzeni miast i regionów,
- integracja z perspektywy polityk publicznych (bezpieczeństwo publiczne, edukacja, rynek pracy etc.),
- współpraca różnorodnych aktorów w zakresie integracji w systemach centralnym, regionalnym i lokalnym,
- doświadczenia w realizacji projektów i działań wspierających integrację,
- rola i postawy społeczeństwa przyjmującego w procesach integracji,
- rola rynku pracy i pracodawców w procesach integracyjnych,
- partycypacja cudzoziemców w życiu publicznym i obywatelskim,
- równość, przeciwdziałanie dyskryminacji i mowie nienawiści oraz budowanie spójności społecznej,
- innowacyjne podejścia do integracji, dobre praktyki, nietypowe rozwiązania,
- wykorzystanie i rola narzędzi cyfrowych w praktykach i działaniach integracyjnych,
- ocena skuteczności działań integracyjnych z perspektywy różnorodnych aktorów.
prof. dr hab. Dorota Praszałowicz, Uniwersytet Jagielloński
Celem sesji jest rozpoczęcie dyskusji na temat jednej z ważnych strategii działań polskich środowisk imigracyjnych. Chodzi o programy Polish Studies na uczelniach w Stanach Zjednoczonych Ameryki, ich powoływanie, podtrzymywanie oraz przeobrażenia. Programy te, powstałe z inicjatywy i dzięki funduszom lokalnych środowisk polsko-amerykańskich, starają się odpowiadać na wyzwania zmieniającego się rynku edukacyjnego, na przykład poprzez wprowadzanie modnych tematów i nowoczesne metody przekazu. Sesja służy także „rozpoznaniu terenu”, gdyż z jednej strony niektóre od dekad działające programy uległy zapomnieniu, a ze strony drugiej, mało znane są inicjatywy najnowsze. Do zgłaszania referatów zapraszamy osoby, które są zaangażowane w tworzenie i prowadzenie programów Polish Studies, jak również ich uczestników, absolwentów, obserwatorów oraz badaczy. Oprócz celów poznawczych, chodzi o debatę na temat tego, jak krajowe środowiska akademickie mogą wesprzeć te programy oraz czy pożądane jest wsparcie ze strony administracji rządowej RP.
prof. UAM dr hab. Natalia Bloch
Session co-organizer: prof. UJ dr hab. Patrycja Trzeszczyńskal
Odejście od humanitaryzmu na rzecz sekurytyzacji w europejskiej police azylowej i migracyjnej jest coraz bardziej widoczne. Towarzyszy mu radykalizacja debaty publicznej widoczna w postępującej stygmatyzacji osób uchodźczych i migranckich, nie będąca już domeną wyłącznie prawej strony sceny politycznej. Jednocześnie obserwujemy liczne przejawy oddolnej empatii, troski i solidarności o osoby uchodźcze i migranckie. Dość przywołać w kontekście polskim działania mające na celu przeciwdziałanie kryzysowi humanitarnemu na granicy polsko-białoruskiej (Straczuk 2024) czy ponad pół miliona zwykłych obywateli i obywatelek, którzy ugościli uchodźczynie i uchodźców z Ukrainy w swoich domach (Bloch & Szmyt 2025). W odniesieniu do tzw. kryzysu uchodźczego w Europie po 2015, w miejsce niechęci państw i niewydolności tradycyjnych aktorów humanitarnych pojawiły się nieformalne ruchy obywatelskie, które wspierały osoby poszukujące ochrony międzynarodowej (Rydzewski 2023). Jednocześnie pojawiają się głosy, że ta oddolna solidarność, wolontariat i aktywizm obywatelski pozwalają nam przesunąć problem z systemowych nierówności ku indywidualnej moralności, co ostatecznie nie prowadzi do strukturalnej zmiany. W tym ujęciu liberalna empatia staje się emocjonalnym substytutem sprawiedliwości (Ahmed 2004), dochodzi więc do przesunięcia z porządku politycznego w porządek moralny, w którym cierpienie zostaje „odpolitycznione” i poddane ocenie afektywnej zamiast strukturalnej (Fassin 2014). Niniejsza sesja ma na celu poszukiwanie odpowiedzi na pytania, na ile te oddolne, nieformalne, obywatelskie działania i ruchy mają transformacyjny i emancypacyjny potencjał, tym samym poszerzając obszary nadziei, a na ile pozwalają jedyne odwrócić naszą uwagę od utrwalanych systemowo nierówności. Zapraszamy do udziału osoby, które w swojej praktyce badawczej lub działaniach mierzą się z tymi pytaniami, do prezentacji wyników badań, jak i te, które teoretycznie rozważają owe fundamentalne dylematy.
dr hab., prof. ucz. Agata Górny, Uniwersytet Warszawski
Session co-organizer: dr Barbara Jancewicz, Uniwersytet Warszawski
Badania migracji w Europie Środkowo-Wschodniej odbywają się obecnie w warunkach silnej polaryzacji społeczno-politycznej oraz intensywnej debaty publicznej, co stawia przed badaczami nowe wyzwania etyczne i metodologiczne. W świecie, gdzie dane o migracjach bywają instrumentalizowane lub stają się elementem dezinformacji, dbałość o rzetelność metodologiczną staje się nie tylko wymogiem naukowym, ale i aktem odpowiedzialności społecznej. Celem sesji jest refleksja nad tym, jak współczesny kontekst społeczny wpływa na proces badawczy. Z jednej strony, polaryzacja może utrudniać dotarcie do respondentów (wzrost nieufności, stygmatyzacja), z drugiej – nowe technologie i narzędzia analityczne (w tym AI) dają szansę na bardziej precyzyjne mapowanie procesów integracyjnych i migracyjnych. Poza prezentacjami związanymi z tradycyjnymi problemami metodologicznymi zapraszamy wystąpienia, które podejmują następujące pytania:
- Jak projektować badania, by ograniczać wpływ spolaryzowanego dyskursu na odpowiedzi respondentów i postawy badaczy?
- W jaki sposób mierzyć procesy integracji i wykluczenia w spolaryzowanych społeczeństwach?
- Jakie wyzwania wiążą się z pozyskiwaniem danych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej (np. dostęp do baz administracyjnych, rekrutacja grup “trudno dostępnych”)?
- Jak wykorzystywać innowacyjne podejścia (np. analizę wielopoziomową, big data, narzędzia cyfrowe) do rzetelnego opisu dynamiki migracji w czasie rzeczywistym? Do udziału w sesji szczególnie zachęcamy badaczy stosujących metody ilościowe oraz mieszane. Tematy prezentacji mogą obejmować różnorodne aspekty metodologii badań np. zbieranie oraz analiza danych zastanych, przygotowanie badań uwzględniających różne poziomy analizy, proces rekrutacji respondentów, a także zbieranie i analizowanie danych. Sesja ma stanowić forum wymiany doświadczeń na temat tego, jak „robić dobrą naukę” w trudnych czasach.
dr Marta Jaroszewicz, OBM UW
Session co-organizer: prof. Paweł Kaczmarczyk, OBM UW
Proponowana sesja stanowi kontynuację panelu zorganizowanego podczas ubiegłorocznej konferencji KBnM PAN w Lublinie. Pomimo dynamicznego rozwoju badań migracyjnych obserwuje się narastającą rozbieżność między ustaleniami naukowymi a prowadzoną polityką migracyjną, a także spadek wpływu wyników badań na społeczną wiedzę o procesach migracyjnych (de Haas 2024; Natter i inni 2025; EP Kraly i inni 2024). Zjawisko to można wiązać zarówno z nasilającym się upolitycznieniem problematyki migracyjnej, instrumentalnym wykorzystywaniem wiedzy przez decydentów, postępującą polaryzacją społeczną, jak i z malejącym znaczeniem ekspertyzy naukowej w warunkach rosnącej fragmentaryzacji produkcji wiedzy. Z drugiej strony wydaje się, że badacze wpadają niekiedy w pułapkę „sakralizacji dowodów naukowych”, w której wyniki badań traktowane są jako nienaruszalne fakty, które powinny automatycznie kształtować decyzje polityczne (i dodatkowo ignorują reguły i dynamikę gry politycznej). Czy w tej sytuacji badacze powinni poszukiwać kanałów kontaktu z decydentami, administracją państwową i samorządową oraz innymi interesariuszami? W jaki sposób to robić? Czy warto wypracować nowe podejścia we współpracy, takie jak: budowa długoterminowych relacji, ko-produkcja wiedzy, współpraca z think tankami, NGO-sami i innymi brokerami wiedzy, metody deliberatywne, dokładna operacjonalizacja proponowanych rozwiązań? A może należy się zwrócić w stronę działań edukacyjnych i popularyzatorskich, a także aktywności medialnej? Z opisanym zjawiskiem coraz częściej mierzą się także badacze i badaczki w Polsce. Niniejszy panel zaprasza do składania referatów osoby, które chciałyby podzielić się refleksją w obszarze research-to-policy engagement, jak również szeroko rozumianego wpływu społecznego badań.
prof. dr hab. Krystyna Slany, KBnM PAN, IS UJ
Session co-organizer: dr hab. Magdalena Ślusarczyk, prof. UJ, Instytut Socjologii UJ, KBnM PAN
Współczesne rodziny, szczególnie te z doświadczeniem migracyjnym, funkcjonują w warunkach nakładających się kryzysów ekonomicznych, klimatycznych, politycznych, zdrowotnych oraz militarnych. Wielokryzys nie jest jedynie tłem życia rodzinnego, lecz wpływa na strategie migracyjne, decyzje o powrotach oraz codzienną organizację opieki. Sesja koncentruje się na zjawiskach takich jak: rodziny rozdzielone, długotrwałe migracje zarobkowe, uchodźstwo, zmieniające się trajektorie mobilności w kontekście wojen oraz powroty dokonywane w atmosferze narastającej niepewności. Ważnym wymiarem debaty są dominujące narracje medialne i społeczne, które rozciągając się od alarmistycznych komunikatów o końcu stabilności krajów migracji po diagnozy narastającej niepewności, kształtują zbiorowe wyobrażenia o bezpieczeństwie, przyszłości i kierunkach migracji. W tej złożonej przestrzeni analizie poddajemy współczesne formy doing family: zorientowane na ciągłą reorganizację życia, dyspozycyjność wobec nieprzewidywalności, zarządzanie ryzykiem, mobilność przerywaną oraz cyfrowe praktyki opiekuńcze. Sesja uwzględnia również zmiany w obszarze integracji w społeczeństwach przyjmujących szczególnie w kwestii edukacji dzieci i młodzieży z pochodzeniem migracyjnym. Szkoły stanowią jedno z pierwszych miejsc, w którym konfrontuje się różne języki, biografie migracyjne i doświadczenia, w tym też trudne, wojenne. Zmiany te z jednej strony ujawniają nowe napięcia wokół różnic kulturowych i językowych, tworzą nowe pola niepewności (np. co do kontynuacji edukacji) oraz wpływają na poczucie stabilności i bezpieczeństwa dzieci, ale też redefiniują relacje szkoła–rodzina, zwłaszcza w rodzinach transnarodowych i przekształcają praktyki pedagogiczne oraz strategie integracyjne. Celem sesji jest stworzenie przestrzeni do interdyscyplinarnej refleksji nad rodzinami migrującymi w obliczu kryzysów, rozumianymi jako dynamiczne i stale renegocjowane wspólnoty praktyk i więzi.
prof. dr hab. Romuald Jończy
Przedmiotem obrad sesji będą zwłaszcza: – „edukacyjne” (w dużej mierze trwałe) migracje „na studia” do dużych miast – skala, struktura, kierunki, determinanty, trwałość; – Konsekwencje eksodusu młodzieży do dużych miast – perspektywa peryferii i „wielkiej piątki” miast Polski; – specyfika migracji wewnętrznych i zewnętrznych młodzieży z pokolenia Z; – wpływ migracji na wyludnienie obszarów i ośrodków peryferyjnych w tym małych ośrodków regionalnych; – współczesne zagraniczne migracje młodzieży z peryferii – perspektywa lokalna; – uwarunkowania na lokalnych i regionalnych rynkach pracy a migracje; – procesy imigracji do Polski z perspektywy lokalnej i obszarów peryferyjnych. – specyfika migracji młodzieży pochodzącej z grup mniejszościowych; – działania publiczne (kraj, samorządy) nakierowane na ograniczanie migracji z peryferii i ich wyludnienia; – problemy pomiaru skali i charakteru migracji z peryferii – możliwości badań migracji w skali lokalnej; – odmienności i wyzwania metodologiczne badań uwzględniających lokalna i regionalna perspektywę badawczą.
Sessions in English
Prof. dr hab. Anna Mazurkiewicz
Session co-organizer: dr Angeles Jimenez, University of Cadiz, OMHR SEA-EU
This topic investigates the interplay between migration-related discourses and integration processes across European societies through an intersectional and social justice lens. It explores how growing political polarization, disinformation ecosystems, and geopolitical shifts influence public narratives, policy agendas, and everyday integration experiences. Special attention is paid to Central and Eastern Europe, where geopolitical realignments and security concerns may be transforming migration debates and institutional responses.
Indicative Research Questions:
- How do political polarization and online disinformation shape public attitudes toward migrants and refugees across different European contexts?
- How do geopolitical developments (such as Trump’s MAGA movement and US foreign policy shifts, the Russia–Ukraine war, and EU security debates) influence migration discourse and integration policy in Europe?
- Are these geopolitical changes leading to greater European unity on migration governance, or reinforcing fragmentation between member states?
- How are migrant communities navigating stigmatization, exclusion, and competing narratives of “threat” versus “solidarity”?
- What roles do civil society actors, grassroots initiatives, and local governments play in countering exclusionary narratives and promoting inclusive integration models?
Dr Marcin Gońda, Centre of Migration Studies, University of Lodz
Session co-organizer: Prof. Sławomir Łodziński, Institute of Sociology, University of Warsaw; Dr Karol Leszczyński, Institute for Catholic Church Statistics
Over the past decades, many European countries have introduced substantial reforms to their citizenship policies. Growing immigration has generated diverse political responses, often linking naturalisation to concerns about security and social cohesion. In many cases, these changes have resulted in more restrictive access to citizenship for immigrants and their descendants. Against this backdrop, naturalisation remains a crucial stage of migrant integration, as it opens long-term prospects and grants access to full civil and political rights. However, migrants’ social disadvantages may hinder their ability to integrate and to meet naturalisation requirements. Specific public policies and administrative practices can either mitigate these obstacles or reinforce them. On the other hand, citizenship also serves as a powerful instrument in shaping states’ relations with countries inhabited by their diasporas. We welcome contributions addressing, but not limited to, the following topics:
- Normative and theoretical approaches to citizenship in a changing European order
- Developments in citizenship policies in Europe and beyond
- Liberalisation vs. restrictiveness of naturalisation policies
- Special citizenship provisions for kin minorities
- Citizenship in the context of forced migration and international protection
- Citizenship as a security instrument, screening, denaturalization
- Digitalisation of naturalisation procedures, algorithmic decision making, risk scoring, data protection
- Migrants’ experiences of naturalisation
- Naturalisation and its impact on migrant integration
- Citizenship, populism, and identity politics This conference session aims to bring together researchers from different disciplines and at various career stages. We encourage submissions of theoretical, empirical, comparative, and interdisciplinary contributions (law, political science, sociology, European studies, migration studies, and related fields).
Prof. UEK dr hab. Konrad Pędziwiatr, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie i KBnM PAN
Session co-organizer: Dr Iwona Bielska, Collegium Medicum – UJ , Dr Michał Wanke, Uniwersytet Opolski
As migration becomes a central arena for public debates, the migrant body is increasingly instrumentalized within polarized discourses. This aims at analyzing health as a transnational field marked by simultaneity. We posit that cross-border flow of people, norms, and risks are fundamental to understanding the issues that divide public debates, often hindered by the framing of migrants as a burden or risk. We move beyond linear integration models to explore how migrants navigate dual therapeutic landscapes, maintaining attachments to origin-country medical rationalities while decoding the tacit, often exclusionary, assumptions of host institutions. By acknowledging simultaneity of migrant experiences, we highlight the “institutional translation” required to address these frictions. We analyze health remittances – the transfer of prevention practices or health-seeking behaviors back to origin communities – as well as the agency of migrant practitioners. We posit migrant doctors as intercultural brokers who bridge these simultaneous systems, challenging ingrained divergences, stigmatization and exclusion. We invite papers that treat health not merely as a service, but as a site for negotiating belonging and deservingness within the complex social and cultural contexts of contemporary Europe, spanning different Easts and Wests. Thematic lines: Biopolitics of Deservingness and Securitization: How migrant bodies are framed within health policies, border regimes, and moral boundary-making. Navigating Plural Medical Landscapes: Managing dual frames of reference, divergent medical rationalities, and frictions between systems. Institutional Frictions and Translation: How healthcare systems adapt (or fail) to transnational patients. Transnational Health Flows: The circular movement of attitudes and health knowledge across borders. Brokers and Agency in Care: The role of health professionals, community leaders, and networks in exclusionary or polarized medical spaces.
dr hab. Agnieszka Trąbka, prof. UJ, Uniwersytet Jagielloński, Komitet Badań nad Migracjami PAN
Session co-organizer: dr Dominika Blachnicka-Ciacek, Uniwersytet Warszawski
Well-being and mental health are increasingly foregrounded in research and policy, including in areas related to migration. This shift can be seen as a positive step, as experiences of distress, precarity, and vulnerability — long treated as secondary to economic or legal concerns — are finally being acknowledged as socially and politically significant. In the discourses about well-being it is emphasized that we live in times of polycrisis: wars, geopolitical tensions, social polarization, climate changes, and economic uncertainty all present challenges for people’s mental condition. For persons with migration and refugee experiences in particular, these challenges often shape everyday life in profound ways, influencing sense of safety, access to resources, social recognition, and a sense of home. At the same time, in many Western societies shaped by individualism and a pervasive therapeutic culture, personal well-being has come to be framed as an ultimate life project — a continuous endeavor of self-optimization and emotional management. In this session we would like to critically engage in a discussion about migrant well-being. We invite papers analysing how well-being is defined, negotiated, and supported in contexts of both emigration from and immigration to Central Eastern Europe and how it changes over time. Papers may focus on the following broad themes:
- Migrants’ well-being pre- and post- migration,
- Micro-practices of well-being in times of war and refugee crisis,
- Gendered and age aspects of well-being and mental health,
- Different factors enhancing and deteriorating migrants’ well-being,
- Different discourses and policies regarding migrant well-being and migrants’ self-positioning towards them.
