17 kwietnia 2026 roku w siedzibie Centrum Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, na Wydziale Nauk Społecznych, odbyło się drugie spotkanie z cyklu „Więcej–niż–ludzkie solidarności”. Tym razem punktem centralnym była kategoria skali – rozumiana jako sposób myślenia, odczuwania i tworzenia w obliczu złożoności świata więcej–niż–ludzkiego.
Spotkanie, podobnie jak pierwsza odsłona cyklu, odbyło się w formule tzw. długiego stołu – otwartej i elastycznej przestrzeni współmyślenia. Uczestnictwo nie było ograniczone do jednej formy: można było zabierać głos, słuchać, przemieszczać się lub wycofywać. Kluczowy był proces wspólnego badania – myślenia „między”: skalami, bytami i językami.
W drugiej już odsłonie wydarzenia swoją perspektywą podzieliła się dr hab. Justyna Stępień – badaczka związana z Uniwersytetem Łódzkim, współzałożycielka Centrum Badań Posthumanistycznych. Jej wystąpienie koncentrowało się na współczesnych praktykach artystycznych w kontekście posthumanizmu i nowych materializmów, ze szczególnym uwzględnieniem etyczno-politycznych wymiarów sztuki oraz jej roli w ujawnianiu relacji między ludzkim i więcej–niż–ludzkim światem.
– Spotkanie z profesor Justyną Stępień przy długim stole pozwoliło nam zgłębić napięcia między jednostkowym a planetarnym – mówi dr Irena Chawrilska, koordyynatorka programu More-than-Human Studies Lab w Centrum Zrównoważonego Rozwoju. – Dyskusja wokół wyśmienicie dobranych projektów artystycznych, przeplatana wspólnym aktem tworzenia na naszym obrusie, przywołała obraz Spinozy polerującego soczewki – trzymającego w dłoniach mikrokosmos, a rozważającego to, co przekracza granice ludzkiego poznania, pośród dwóch nieskończoności.
Jak podkreśla Dominika Kolenda, współorganizatorka cyklu spotkań „Więcej–niż–ludzkie solidarności”, kluczowym elementem doświadczenia był obrus jako powierzchnia działania, na której „drastyczne powiększenie” przekształcało relację i umożliwiało haptyczne poznanie, gdzie widzenie przechodzi w dotykanie.
– Naturalne pigmenty, rozprowadzane i obserwowane w powiększeniu, ujawniały swoją materialną złożoność, a ich wsiąkanie i mieszanie się w strukturze tkaniny podkreślało procesualność materii oraz relacyjny charakter wyłaniania się zjawisk. Myślenie ciałem, uruchamiane poprzez dotyk i ruch, pozwalało uchwycić to, co nienamacalne, budując relację i pogłębiając świadomość równoległości złożeń współistniejących w jednym polu doświadczenia – mówi artyska.
Wydarzenie zostało zrealizowane w ramach programu CZR UG – More-than-Human Studies Lab, koordynowanego przez dr Irenę Chawrilską.