17 marca 2026 r. w Collegium Geographicum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyło się seminarium pt. „Grunt to wiedza. Misja Gleba w badaniach, edukacji i praktyce”. Wydarzenie zgromadziło łącznie ponad 80 uczestników, przedstawicieli środowiska akademickiego, ekspertów oraz studentów zainteresowanych tematyką gleboznawstwa, ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.
Spotkanie stanowiło przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy nauką a praktyką. W trakcie seminarium zaprezentowano aktualne kierunki badań nad glebą oraz podkreślono jej kluczową rolę w funkcjonowaniu ekosystemów, gospodarce wodnej i produkcji żywności. Szczególną uwagę zwrócono na wyzwania związane z degradacją gleb oraz potrzebę budowania świadomości społecznej w zakresie ich ochrony. Dr hab. Barbara Pawłowska, prof. UG, ekspertka programu Energy Transition Lab Centrum Zrównoważonego Rozwoju, podczas seminarium zaprezentowała wystąpienie pt. „Zrównoważony rozwój w programach Uniwersytetu Gdańskiego”. W seminarium uczestniczyła również dr Joanna Morawska (Biuro Finansów i Projektów Strategicznych UG, Zakład Studiów Regionalnych i Lokalnych UAM).
Kulminacyjnym punktem wydarzenia było uroczyste otwarcie Demonstracyjnego Ogrodu Glebowego – nowej przestrzeni edukacyjnej powstałej przy Collegium Geographicum. Ogród został utworzony dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu i stanowi wspólne przedsięwzięcie dwóch wydziałów UAM.
Nowo otwarty ogród pełni funkcję „żywego laboratorium”, umożliwiającego bezpośrednie poznawanie właściwości i procesów zachodzących w glebie. W jego obrębie znajdują się m.in. profile glebowe oraz tzw. glebarium, w którym można obserwować rozkład materii organicznej i procesy prowadzące do powstawania próchnicy. Uzupełnieniem są minipoletka doświadczalne oraz instalacje pozwalające analizować wpływ wody i nawożenia organicznego na rozwój roślin.
Ogród będzie wykorzystywany w działalności dydaktycznej i popularyzatorskiej – zarówno podczas zajęć akademickich, jak i warsztatów oraz wydarzeń edukacyjnych. Jego celem jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale również budowanie świadomości znaczenia gleb jako jednego z kluczowych zasobów środowiska.
Podczas seminarium podkreślono również znaczenie inicjatyw międzynarodowych, takich jak Misja „Gleba” realizowana w ramach programu Horyzont Europa. Działania te koncentrują się na odbudowie zdrowia gleb, rozwoju współpracy naukowej oraz angażowaniu społeczeństwa w działania na rzecz środowiska. W tym kontekście zaprezentowano także wybrane rezultaty projektu LOESS, w który zaangażowani są partnerzy z wielu krajów europejskich.
Wydarzenie pokazało, że gleba – choć często niedostrzegana – odgrywa fundamentalną rolę w funkcjonowaniu środowiska i jakości życia człowieka. Otwarcie Demonstracyjnego Ogrodu Glebowego stanowi ważny krok w kierunku popularyzacji wiedzy o glebie oraz wzmacniania działań edukacyjnych i badawczych w tym obszarze.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i aktywny udział w seminarium. Zapraszamy do odwiedzania nowo powstałego Ogrodu Glebowego oraz do udziału w kolejnych inicjatywach organizowanych przez Wydział
Seminarium zostało zorganizowane w ramach międzynarodowego projektu LOESS (finansowanego przez program Horyzont Europa) w partnerstwie z Uniwersytetem Gdańskim (Centrum Zrównoważonego Rozwoju), Instytutem Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa PIB w Puławach. Po stronie UAM wydarzenie wsparło także Biuro Innowacji Społecznych i Zrównoważonego Rozwoju.
Galeria zdjęć i informacje dodatkowe: strona UAM.
foto i tekst: Przemysław Stanula (UAM), oprac. Szymon Gronowski, CZRUG