Polskie artystki i badaczki współtworzą międzynarodową wystawę „THE EARTH IS THINKING ALL ALONG…”, która rzuca wyzwanie antropocentryzmowi i oddaje głos planetarnym procesom, bagnom oraz więcej-niż-ludzkim formom istnienia.
Wystawa THE EARTH IS THINKING ALL ALONG… A Creative Geophilosophical Travelogue, prezentowana w RADIUS Center for Contemporary Art and Ecology w Delft, została otwarta 13 czerwca 2026 roku i potrwa do 27 września 2026 roku. Jej kurator, filozof Rick Dolphijn, zaprasza wszystkich do zanurzenia się w geofilozoficzny dziennik podróży (travelogue) przez różnorodne sposoby wchodzenia w relację z Ziemią, jej materialnością oraz jej więcej-niż-ludzkimi formami współistnienia.
Projekt rozwija krytyczną refleksję nad relacją człowieka z otaczającym go światem, wyraźnie odchodząc od perspektywy antropocentrycznej ku perspektywie więcej-niż-ludzkiej. Odrzucając postrzeganie Ziemi jako biernego tła dla ludzkiej historii – co było powszechne w czasach nowożytnych – Dolphijn połączył artystów z filozofami. Scalając ich kreatywne siły, zaangażował odbiorców w doświadczanie siedmiu różnych środowisk naszej planety, współtworzonych przez glebę, wodę, rośliny, zwierzęta, a także infrastrukturę i technologie. W tym sensie ekspozycja staje się nie tylko pokazem intrygujących dzieł sztuki, ale przede wszystkim zaproszeniem do „wspólnego myślenia” i wejścia w alternatywne sposoby funkcjonowania w harmonii z procesami planetarnymi, a nie w kontrze do nich.
W projekcie wzięli udział artyści i badacze, m.in.: Sunah Choi i Alex Taek-Gwang Lee, Xandra van der Eijk i Rick Dolphijn, Kristiina Koskentola wraz z Gaowa, Guan Jin Fang, Xiaohan Han, Emmi Kuittinen, Reeta Suvanto i Pekka Tuovinen, Ferran Lega i Christian Alonso, Shintaro Miyawaki i Toshiya Ueno, Katarzyna Pastuszak, Irena Chawrilska i Nat Chylińska oraz Tihomir Topuzovski. Każda z prezentowanych prac rozwija inny aspekt geofilozoficznego spojrzenia na świat: od ekosystemów delt, bagien i mokradeł, przez sferę dźwięku i materii, aż po szamańskie, animistyczne czy posthumanistyczne modele wiedzy.
W programie otwarcia szczególne miejsce zajął projekt SWAMP BODY TIDES, zaproponowany przez Katarzynę Pastuszak, Irenę Chawrilską i Nat Chylińską. Performans, zrealizowany w samym sercu wystawy, splatał ruch, dźwięk, obraz i słowo w intensywne, efemeryczne działanie, które ukazywało mokradła jako przestrzeń myślenia, odczuwania i współsprawczości. Artystki podkreśliły tym samym znaczenie bagien i rozlewisk – nie jako marginalnych nieużytków wymagających osuszenia, lecz jako kluczowych, tętniących życiem ekosystemów o własnej, odrębnej podmiotowości.
„Projekt SWAMP BODY TIDES wyrastał z przekonania, że mokradło nie jest jedynie tematem artystycznej wypowiedzi, lecz żywym środowiskiem relacyjnym, które aktywnie współkształtuje myślenie, ruch i percepcję. Performans stanowił próbę wejścia w rytm tego ekosystemu – jego gęstość, zmienność, podatność na przepływ i przemianę – a także wsłuchania się w to, co zwykle umyka dominującym narracjom o krajobrazie. Zależało nam na przesunięciu perspektywy: od postrzegania bagna jako przestrzeni braku, brudu czy martwoty ku rozumieniu go jako miejsca intensywnej sprawczości, współobecności i narodzin nowych form życia. W tym sensie ruch, dźwięk i słowo nie miały ilustrować gotowej tezy. Miały raczej otwierać sferę doświadczenia, w której ludzkie i więcej-niż-ludzkie ciała mogły spotkać się na poziomie głębokiego uwrażliwienia oraz współodczuwania. Istotna była dla nas także czasowość performansu. Jego efemeryczny charakter pozwalał wyjść poza statyczną reprezentację i potraktować wiedzę jako dynamiczny proces, który rodzi się w działaniu, obecności i relacji. SWAMP BODY TIDES współtworzył więc nie tylko program otwarcia, ale i rdzenny sens całej wystawy – stał się propozycją myślenia o Ziemi poprzez praktyki ucieleśnione, sytuacyjne i krytyczne, które nie oddzielają refleksji od bezpośredniego przeżycia” – podkreśla Irena Chawrilska.
Więcej informacji o wystawie: https://radius-cca.org/en/exhibitions/the-earth-is-thinking-all-along
Broszura z wystawy: pobierz (PDF)