Więcej–niż–ludzkie solidarności: Dorota Koczanowicz i Leszek Koczanowicz

Zapraszamy na trzecią odsłonę cyklu „Więcej–niż–ludzkie solidarności”, która tym razem koncentruje się wokół praktyk codzienności – w szczególności jedzenia – jako przestrzeni, w której splatają się kwestie odpowiedzialności, relacyjności i kryzysu klimatycznego.

29.04.2026, 15:00, Wydział Nauk Społecznych UG, Centrum Zrównoważonego Rozwoju, sala D209

W punkcie wyjścia znajdzie się pytanie o to, w jaki sposób najbardziej podstawowe, ucieleśnione praktyki – takie jak przygotowywanie i dzielenie się jedzeniem – odsłaniają złożone sieci współzależności międzygatunkowych, ekonomicznych i środowiskowych. Interesować nas będzie napięcie między tym, co codzienne i materialne, a tym, co globalne i systemowe – między gestem a jego konsekwencjami rozciągniętymi w czasie i przestrzeni.

Spotkanie ponownie odbędzie się w formule długiego stołu – otwartej przestrzeni współmyślenia, w której można uczestniczyć na różnych poziomach: poprzez mówienie, słuchanie, bycie w ruchu lub wycofanie. Traktujemy tę formę nie jako debatę, lecz jako proces – wspólne badanie relacji, które wymykają się prostym podziałom na ludzkie i nieludzkie, jednostkowe i zbiorowe.

Od doświadczenia do odpowiedzialności: jedzenie, klimat, wspólnota

Do rozmowy przy stole zaprosiliśmy prof. Dorotę Koczanowicz – kulturoznawczynię zajmującą się sztuką, kulturą kulinarną i klimatem – oraz prof. Leszka Koczanowicza – filozofa i badacza kultury, pracującego nad teorią społeczną i politycznością praktyk kulturowych. Ich perspektywy pozwolą spojrzeć na jedzenie nie tylko jako na praktykę biologiczną czy społeczną, lecz jako pole negocjowania wartości, wiedzy i odpowiedzialności.

Punktem wyjścia będzie dyskusja o roli sztuki i doświadczenia estetycznego w komunikowaniu kryzysu klimatycznego.  Chcemy przyjrzeć się sztuce nie jako ilustracji kryzysu, lecz traktować ją jako narzędzie wyobraźni demokratycznej, zdolne budować poczucie wspólnoty i podtrzymywać nadzieję rozumianą jako praktyka odpowiedzialnego działania. Celem dyskusji nie jest znalezienie jednej odpowiedzi, lecz otwarcie przestrzeni dla demokratycznej rozmowy o koniecznych zmianach.

1. Dlaczego mimo rosnącej wiedzy o kryzysie klimatycznym tak trudno nam odczuć go jako coś realnego i bliskiego – i jaką rolę mogą odegrać tu sztuka oraz doświadczenie zmysłowe?
2. Dlaczego jedzenie tak łatwo staje się przedmiotem silnych emocji, konfliktów i sporów politycznych?
3. Czy rozmowa o jedzeniu i klimacie może dziś budować solidarność, czy raczej pogłębia podziały i od czego to zależy? Jak w tym dialogu jest rola wyobraźni politycznej?

Zachęcamy do zapoznania się z tekstem towarzyszącym spotkaniu: „Koczanowicz, D. (2024) „Cooking Sections: wizualizacja odpowiedzialności i praktyki kulinarne”, Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 346(3), s. 196–203,https://drive.google.com/file/d/1eZVPR0uOQl4Ggqdcun8PDDY_wbpNPdIO/view?usp=share_link

Jak zawsze zachęcamy do współtworzenia „menu” spotkania – można przesyłać własne teksty, obrazy, pytania lub inne formy inspiracji na adres: d.kolenda.837@studms.ug.edu.pl

Wydarzenie realizowane w ramach programu CZRUG – More-than-Human Studies Lab, którego koordynatorką jest dr Irena Chawrilska.