Loading...
More-than-Human Studies Lab2026-01-28T09:43:34+01:00

Program More-than-Human Studies Lab Centrum Zrównoważonego Rozwoju

More-than-human Studies Lab to program otwartej, transnarodowej, współpracy między środowiskami akademickimi, organizacjami artystycznymi i pozarządowymi, który bada, w jaki sposób możemy tworzyć nowe, odmienne scenariusze życia na naszej planecie w niespokojnych czasach XXI wieku.

Inspiracją do rozważań podjętych przez badaczy More-than-Human Studies Lab są teoretyczne koncepcje XX wieku, takie jak: teoria aktora-sieci, teoria systemów, nowy materializm, posthumanizm, STS (Nauka-technologia-społeczeństwo – ang. Science and Technology Studies), feminizmy, queer, postkolonializm, a także powrót do niezachodnich tradycji kulturowych.

Angażując wszystkie dyscypliny wiedzy, MTHS Lab przygląda się humanizmowi, który nie opiera się na pasożytniczych relacjach, ale na symbiozie oraz międzypokoleniowej, międzykulturowej i międzygatunkowej sprawiedliwości.

Otwierając oczy na świat bardziej niż ludzki, naszym wspólnym celem jest aktywne zaangażowanie się w ponowne odczytanie, przemyślenie i przepisanie sympoietycznych sojuszy, na które byliśmy ślepi przez tak długi czas.

Wykłady More-than-Human Studies Lab

Nowe solidarności w świecie więcej-niż-ludzkim

Podczas sympozjum „Nowe solidarności w świecie więcej-niż-ludzkim” inaugurującego program More-than-Human Studies Lab w styczniu 2025 r. w Bibliotece Uniwersytetu Gdańskiego wykłady wygłosili profesor Alex Taek Gwang Lee, założyciel the Centre for Technology in Humanities na Kyung Hee University w (Korea Południowa), oraz Rick Dolphijn, profesor media&culture studies oraz założyciel More-than-Human Studies Lab na Uniwersytecie w Utrechcie (Holandia).

Not the sky, not the water, but the land is that which binds us, what creates solidarity – wykład prof. Ricka Dolphijna

Sympoietic weakness: on the relational technicity – wykład prof. Alexa Taek-Gwang Lee

dr Irena Chawrilska

Koordynatorka Programu More-than-Human Studies Lab

Dyrektorka Akademickiego Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej na Uniwersytecie Gdańskim, koordynatorka po stronie polskiej w projekcie „CONVIVIUM: New European Bauhaus Solutions In Food, Living Heritage, And Convivality” (Horizon Europe 2024–2027) , adiunktka w Zakładzie Polonistyki Stosowanej Instytutu Filologii Polskiej, visiting scholar na Utrecht University(2023), Paris1Panthéon-Sorbonne University (2025), visiting professor na University of Toronto (2023–2024); autorka książek: Hybrydy i hybrydyczności: z pogranicza literatury i sztuk wizualnych (2020), Polish for sustainability? Kultura polska a wyzwania globalne (2022), LOST in Gdańsk! Polish culture in the age of uncertainty (2023), koordynatorka programu Kultura (dla) zrównoważonego rozwoju w Centrum Zrównoważonego Rozwoju UG w latach 2021-2024.

Zainteresowania badawcze:

humanistyka środowiskowa, filozofia ziemi, w szczególności mokradeł i życia bagiennego, literatura i sztuka w nauczaniu języka polskiego jako obcego, doświadczenie migracji w procesie edukacji, zjawisko hybrydyczności w kulturze, literatura eksperymentalna, recepcja twórczości Brunona Schulza na świecie

More-than-Human Studies Lab zaprasza nas do odkrywania nowych perspektyw badawczych i budowania mostów między różnymi dziedzinami wiedzy. Nie chodzi tu ani o usunięcie figury człowieka z rozważań humanistycznych, ani o nowy zwrot w naukach humanistycznych, lecz o uwzględnienie wyzwań globalnych – zmiany klimatu, suszy, biotechnologii, wojny, terroryzmu – w refleksji humanistycznej i ponowne przemyślenie tego, w jaki sposób możemy podejmować działania na rzecz szeroko pojętego sustainability. W czasach kryzysu i instytucje szkolnictwa wyższego mają do odegrania wyjątkową rolę w przekształcaniu uniwersytetu w tym zakresie, opracowywaniu rozwiązań na rzecz lepszej przyszłości. Program More-than-Human Studies Lab jest przestrzenią, w której będziemy wspólnie tworzyć nowe scenariusze bardziej sprawiedliwej przyszłości i szukać nowych sposobów współistnienia na świecie w dobie niepewności.

dr Irena Chawrilska

Koordynatorka programu More-than-Human Studies Lab

Współpracują z nami
W ramach Programu More-than-Human Studies Lab Centrum Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego jest partnerem projektu „CONVIVIUM: New European Bauhaus Solutions In Food, Living Heritage, And Convivality”.

„CONVIVIUM. NOWE EUROPEJSKIE ROZWIĄZANIA BAUHAUS: JEDZENIE, ŻYWE DZIEDZICTWO I KONWIWIALNOŚĆ (CONVIVIUM)”, 80% polonistyka, 10% literaturoznawstwo, 10% nauki socjologiczne.

CONVIVIUM stanowi interdyscyplinarne konsorcjum europejskich partnerów, skoncentrowane na kulturowym wymiarze Europejskiego Zielonego Ładu. Projekt bada materialne i symboliczne aspekty żywności, konceptualizując ją jako „żywe dziedzictwo” – wspólne, transformacyjne doświadczenie odzwierciedlające przemiany społeczne, wzmacniające lokalną rezyliencję oraz sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi. W duchu Nowego Europejskiego Bauhausu, CONVIVIUM promuje kulturowo osadzone rozwiązania zrównoważone poprzez prototypy projektowe, wydarzenia kulturalne, innowacyjne modele organizacyjne oraz narzędzia cyfrowe. Inicjatywy te wspierają producentów rolnych, angażują społeczności lokalne i redefiniują relacje między żywnością, podmiotami ludzkimi a przestrzenią. Projekt opiera się na solidnych strukturach naukowych, zarządczych, kooperacyjnych, generując rozwiązania społecznościocentryczne i perspektywiczne. Łącząc tradycję z innowacją, CONVIVIUM przyczynia się do zrównoważonego rozwoju i integracji społeczno-ekologicznej.

Metodologia projektu opiera się na triadzie współpracy, wspólnego dziedzictwa (living heritage) i konwiwialności (conviviality), w której podmioty indywidualne konstytuują zbiorowe „my” poprzez współdziałanie. Kluczowym teoretycznym fundamentem projektu jest „zwrot ontologiczny”, perspektywa relacyjna i performatywna, traktująca badania oraz praktykę jako procesy kształtujące rzeczywistość, a nie jedynie ją opisujące. Włącza ona perspektywę post- i więcej-niż-ludzką, pozycjonując ludzi w ramach współzależnej wspólnoty ekologicznej – co rezonuje z modelem Zoöp opracowanym przez Het Nieuwe Instituut w Rotterdamie, będącym jednym z kluczowych partnerów w projekcie. Realizowane w perspektywie design thinking, warsztaty partycypacyjne, sesje mapowania i hybrydowe fora, przełamują dominujące paradygmaty dzięki empatii, krytycznemu myśleniu i innowacjom konsorcjum.

Aktualności programu

Przejdź do góry